1. Start met goede data

De basis voor goede besluiten begint met het meten van de juiste informatie. De meest gehoorde smoes om de genderlens niet te gebruiken is ´dat voor dit specifieke beleid, product of aanpak helemaal geen verschillen te verwachten zijn´. Tja, en daar gaat het vaak al mis, want vaak is dit onderbuikgevoel, onwetendheid en niet gestoeld op data. Een andere smoes om de data niet op tafel te hebben: ´ik maak liever geen onderscheid als dat niet hoeft´. Klinkt sympathiek, maar onderscheid maken kan soms juist nodig zijn om een gelijk speelveld te creëren. 

Daarbij is het bij het ophalen van goede data essentieel om de  juiste vragen te stellen over je doelgroepen. Vraag niet alleen naar “mannen” en “vrouwen”, maar denk ook aan andere groepen, zoals mensen met een beperking, verschillende achtergronden of seksuele oriëntaties. Het verzamelen van goede, inclusieve data helpt je om beter te begrijpen hoe jouw beleid en producten voor iedereen werken. 

2. Werk samen met experts

Als je goede data verzamelt hebt, is het belangrijk dat je experts in huis haalt die je kunnen helpen om die data op de juiste manier te interpreteren, zodat je geen belangrijke informatie mist. Je hoeft dit niet alleen te doen. Jij weet het beste wat er speelt in je organisatie of sector, maar door samen te werken met mensen binnen of buiten je organisatie die gespecialiseerd zijn in gender, krijg je inzichten die je misschien zelf niet had bedacht. Het is een win-win: jij brengt je eigen kennis in, en samen kom je tot betere oplossingen.

3. Betrek de mensen voor je ontwikkelt

Experts kunnen je dus helpen om de data te analyseren en een gender impact assessment te maken. Een volgende stap is praten met de mensen die jouw product gaan gebruiken of die door jouw beleid beïnvloed worden. Waarschijnlijk doe je dit al en is het een kwestie van nog beter de juiste doelgroepen (die je met de data gevonden hebt) te spreken krijgen. Dit kan via interviews, focusgroepen of co-creatie. Door hun ervaringen en behoeften mee te nemen, maak je niet alleen inclusiever beleid, maar bouw je ook vertrouwen op. Mensen voelen zich gehoord en zijn daardoor eerder bereid om met je mee te denken.

4. Begin met een pilot

Als het introduceren van een genderlens nieuw voor je organisatie is, kan het moeilijk, of zelfs niet haalbaar zijn om meteen groots in te zetten. Begin daarom met een pilot: kies één project of beleidsterrein en kijk wat je kunt leren. Zo kun je stap voor stap ervaring opdoen en bouw je vertrouwen binnen je team en organisatie. Fouten maken mag, leer ervan!

5. Meet en deel de impact

Het perspectief van vrouwen in je beleid of product meenemen  is niet iets dat je als een project een keertje doet en dan weer kan afronden. Bij de eindevaluatie van een traject meet je wat je gedaan hebt, welke positieve impact dit heeft gehad, of welke vooruitgang geboekt is en welke impact nog meer mogelijk is. 

En als je vooruitgang boekt, maak dat dan zichtbaar! Laat zien hoe de stappen die je zet een verschil maken! 

Samen Vooruit
Gelijkheid is geen ver-van-je-bed-show, het is iets wat je vandaag al kunt beginnen. Met nieuwsgierigheid, samenwerking en een open houding kun je je beleid en producten beter maken voor iedereen! Heb je vragen of wil je meer weten? Laat het weten in de reacties of stuur ons een berichtje. Samen kunnen we het verschil maken!

Deze ervaringen bleven me bezighouden. Maar pas toen ik het boek Invisible Women las, werd het echt duidelijk hoe  onze samenleving onbewust gebaseerd is op aannames over mannen en vrouwen. Die aannames hebben een enorme impact, in de eerste plaats op individuen. Maar de aannames werken ook door in beleid. 

Een voorbeeld: AI-systemen bij recruitment

Neem bijvoorbeeld kunstmatige intelligentie die gebruikt wordt in recruitment. AI-systemen worden getraind en zijn gebaseerd op historische data die vol zit met vooroordelen of scheve verhoudingen, en zonder bewust na te denken over gender, zien we dat deze systemen minder vrouwen uitnodigen voor sollicitaties. Best wel onhandig voor bedrijven die om deze reden talent kunnen mislopen. En verschrikkelijk voor vrouwen die simpelweg geschikt zijn voor deze functies! Door gender bewust mee te nemen, kun je deze fouten vermijden.

Een ander voorbeeld: Vrouwen in de daklozenopvang

Beleid voor daklozen is jarenlang gebaseerd op het stereotiepe beeld van een slecht geschoren man op een bankje of een alcoholverslaafde die onder de brug leeft. Vorige week kwamen nieuwe cijfers uit waarin voor het eerst anders werd gekeken naar dakloosheid. Vrouwen zijn soms ook dakloos maar hoppen van bank naar bank bij vrienden, slapen op een camping of tonen andere vormen van dakloosheid. Ook zijn vaker samen met kinderen. In de nieuwe telling blijkt 1 op de 3 mensen die dakloos is vrouw te zijn. Met deze genderbril zul je toch ook anders gaan kijken naar de inrichting van de opvang.  

Waarom is het belangrijk?

Eigenlijk is de genderlens gebruiken (wat hetzelfde is als gender mainstreaming) gewoon een logische manier om je beleid of je processen beter te maken. Als je niet weet hoe je beleid uitpakt voor de helft van de bevolking, kun je onmogelijk effectief zijn. Gender mainstreaming zorgt ervoor dat je beleid inclusiever en eerlijker is en voorkomt dat je onbedoeld bijdraagt aan ongelijkheid.

Hoe begin je?

Begin klein door jezelf af te vragen: raken mijn beslissingen of raakt mijn product mannen en vrouwen op dezelfde manier? Als het antwoord nee is, werk dan samen met experts en verzamel de juiste data om de verschillen te begrijpen. Het is belangrijk om in gesprek te gaan met mensen die veel weten over gender, maar vooral ook om je eigen expertise samen te brengen met die expertise. Uiteindelijk ken jij je beleidsterrein het beste.

Maak het leuk, doe het samen

Door verschillende expertises samen te brengen en de juiste vragen aan elkaar te stellen, kom je tot verrassende inzichten en betere oplossingen. En hoe vroeger in het proces van beleids- of productontwikkeling je dit doet, hoe makkelijker het wordt. Het gaat er niet om dat alles perfect moet zijn, maar dat je openstaat voor nieuwe ideeën en bereid bent om te leren en aan te passen. 

Zonder genderlens pas je een ´one-size-fits-all´ aanpak toe; mét een genderlens probeer je verschillende uitkomsten voor vrouwen en mannen op te sporen - en aan te pakken. 

Voor een investeringsfonds betekent dit misschien samen kritisch kijken naar hoe inclusief de investeringsprocessen zijn, zodat er uiteindelijk meer vrouwelijk potentieel aan wordt geboord. Voor een gemeente een genderscan op een beleidsdomein zoals zorg of welzijn, zodat het beleid ook echt in de praktijk werkt voor iedereen. Voor een overheidsorganisatie bijvoorbeeld een training rondom het toepassen van de genderlens, zodat beleid met een genderlens tastbaar wordt en geen vaag begrip. Voor een NGO die zich op gelijke kansen richt een strategisch lobby-advies hoe het beleid beter kan.

Van diepgaande analyses tot gerichte workshops en beleidsadvies – we helpen als expertisecentrum om gendergelijkheid tastbaar, inzichtelijk en meetbaar te maken. Soms heb je net even een extra zetje nodig van buiten, om binnen je organisatie een beweging op gang te brengen. En dat vooral ook met de insteek: let´s make it fun! 

Niet heel toevallig lanceren we vandaag ons bureau, op 22 september, want vandaag is het een Equinox: de dag waarop dag en nacht overal ter wereld ongeveer even lang zijn ⚖ ☯ 

🚀 Let’s innovate with equality in mind!

Dit najaar hebben we al wel wat opdrachten staan, maar zeker ook nog ruimte voor nieuwe... Dus stuur vooral een berichtje als je meer wilt weten, zodat we je nog kunnen helpen.